【台文世界】我讀〈耶穌榮–á ê 婚姻〉ê 感想

Chhiáⁿ an-chong NunitoPOJ jī-hêng, phòe-ha̍p Firefox Browser lâi tha̍k.
請安裝NunitoPOJ字型,配合Firefox瀏覽器來讀

◉Alana Hana

“Sìn nā bô kiâⁿ, chiū ka-kī sī sí.” (Ngá-kok 2:17) Ki-tok-tô͘ tha̍k chit phiⁿ sió-soat thang kóng sī chin kek-sim. “Tē-ga̍k o͘-lu-lu, koaiⁿ ê lóng-sī tiúⁿ-ló kap bo̍k-su”, chē-chē bo̍k-su tī tâi-á-téng sam-put-gō͘-sî tō ē liú chit kù ōe lâi khau-sé in ka-tī, sūn-sòa lā chhiò-khoe, hō͘ hōe-iú thiaⁿ káng-tō khah bē tú-ku–khì.

♥ ♥ ♥ ♥ ♥

Chok-chiá Tân Bêng-jîn tī 236 ia̍h kóng: “Tiúⁿ-ló kàu-hōe tú lâi Tâi-oân ê sî, A-tok-á thoân-kàu-su bô hun hó- gia̍h-sàn, bô hun siā-hōe tē-ūi, tì-sek kai-chân, lóng-sī Siōng-tè ho͘-tiàu ê kiáⁿ, chīn sim chīn la̍t thoân tō-lí. Hit-sî sī sàn-hiong bô-i–ê, phòa-pīⁿ–ê kap kan-khó͘-lâng khah ē chiap-siū. Chá-kî ê sìn-tô͘ khah tan-sûn, chió ū tōa-sè-bo̍k–ê. Hó-hó ê chè-tō͘ tī hàn-hòa ê siā-hōe lóng ē piàn-hòa, kàu chit sî tō ū kóa cháu-cheng–khì. Hiàn-tē–ê, ū siā-hōe bêng-bōng–ê, chin-kín tō hō͘ lâng soán chò chip-sū kap tiúⁿ-ló; Ia-sô͘ Êng–á chit khoán khiân-sêng–ê, soah bô tng kàu-hōe chip.”

Sèng-keng ū kóng: “Lâng nā him-bō͘ kàm-tok ê chit, i sī it-tio̍h hó ê kang, chit kù ōe sī chin-si̍t. Só͘-í chòe kàm-tok ê eng-kai tio̍h bô thang hiâm, chòe chi̍t ê hū-jîn-lâng ê tiōng-hu, m̄ thang hò͘ⁿ chiú, tio̍h siú-kí, toan-chèng, hó khoán-thāi chhut-gōa lâng, gâu kà-sī, bô in-ūi chiú khí sū, bô phah lâng, tio̍h un-jiû, bô saⁿ-chiⁿ, bô tham châi; gâu chéng-chôe ka-kī ê ke, ēng toan-chong hō͘ kiáⁿ-jî sūn-ho̍k. …… Koh tī kàu-hōe gōa tio̍h ū hó miâ-siaⁿ, kiaⁿ-liáu tú-tio̍h lâng ê lóe-mē, hām-lo̍h Mô͘-kúi ê oa̍h-tauh.” (Thê-mô͘-thài chiân-su 3:1-7)

Lâng nā in-ūi hiàn-tē, tō hông kiò XXX tiúⁿ-ló, án-ne sī teh êng-kng ka-kī á-sī teh êng-kng Siōng-tè? Ū siā-hōe miâ-bōng–ê chin kín tō hō͘ lâng soán chò chip-sū, tiúⁿ-ló; nā-sī in bô ha̍p tī Sèng-keng ê kà-tō, án-ne sī bô ha̍p-gî–ê. Ū ê bo̍k-sū kiò sìn-tô͘ tio̍h si̍p-it hōng-hiàn, būn-tê sī bo̍k-sū ū hō͘ hōe-iú kám-siū tio̍h i ê thiàⁿ-sim bô? Chit phiⁿ sió-soat biô-siá Ia-so͘ Êng–á sī kèng-khiân ê Ki-tok-tô͘, chin-chin chiàⁿ-chiàⁿ chiàu tō-lí lâi kiâⁿ; m̄-kú tiúⁿ-ló í-ki̍p bo̍k-sū sī kóng chi̍t thò, chò chi̍t thò͘. Tiúⁿ-ló teh piàⁿ chhut-sek lu̍t, phíⁿ-hēng sī chóaⁿ-iūⁿ lán tō m̄-chai ah.

♥ ♥ ♥ ♥ ♥

Tī 237 ia̍h: Bo̍k-su káng-tō ê sî, te̍k-pia̍t lia̍h Iâ-so͘ Êng–á chò lē, bián-lē sìn-tô͘ ài ha̍k-si̍p ho̍k-sāi, m̄-thang cháu-siám chò sìn-tô͘ ê chek-jīm, sòa-bóe koh o-ló Iâ-so͘ Êng–á kó͘-ì, kó͘-lē hōe-lāi hiaⁿ-chí kā i chò chhin-chiâⁿ, kín thang khí-chō sìn-gióng ka-têng. A-ji̍t tiúⁿ-ló kóng: “Góa chim-chiok chin-kú–a, Êng–á ū-iáⁿ sī khó-chhú ê Ki-tok-tô͘. Góa ū khòaⁿ-kòe chu-liāu, i chū sìn Chú siū-sé kàu taⁿ……” Khoàn–á jîm 1 tiuⁿ chóa chhut-lâi chim-chiok khòaⁿ: “3 nî koh 11 lé-pài, lóng ū lâi chū-hōe chò lé-pài. Choân kàu-hōe kan-taⁿ Tih-chúi tiúⁿ-ló pí i khah kú, khah chiâu-ûn. Tih-chúi tiúⁿ-ló sī 5 nî gōa bô-tn̄g, ta̍k lé-pài lóng ū lâi.” “Kì Tih-chúi tiúⁿ-ló sī kha-kut bē kiâⁿ, bô-hoat tō͘ chhut-mn̂g, in tau tòa kàu-hōe piⁿ-á, bián kóng mā pí lâng khah khîn.” A-ji̍t ū tām-po̍h-á put-ho̍k……

Tē 238 ia̍h: Khó͘-goân i-seng kóng, “Ia-so͘ ê khùi-la̍t khah iâⁿ i-ha̍k, he Kì Tih-chúi bêng-bêng tō m̄ chai lâng–a, kàu lé-pài-ji̍t chái khí 10 tiám, chiū cheng-sîn khí–lâi, khì kàu-hōe kui tiám-cheng kú lóng bô hìⁿ-hàiⁿ–tio̍h.”

Chú-im sī bo̍k-su ê cha-bó͘-kiáⁿ, tú ùi sîn-ha̍k-īⁿ chut-gia̍p, chiām-sî tī kàu-hōe tàu-saⁿ-kāng. Ba̍k-lī sī A-ji̍t tiúⁿ-ló ê cha-bó͘-kiáⁿ, iáu-bē chhut siā-hōe. In nn̄g lâng iáu-bē sè-sio̍k-hòa, chin tan-sûn. Thiaⁿ kóng Iâ-so͘ Êng–á iáu chhōe bô jîn-seng ê lú-phōaⁿ, tō sì-kè kài-siāu lâng lâi chò–i. Lâng m̄ sī hiâm Êng–á siuⁿ sông, bô tha̍k-chheh m̄-bat-jī, bô tō-sī hiâm Êng–á chhù–nih choh 1, 2 hun-tē niâ, āu-pái pháiⁿ kòe-ji̍t.

Lâng hiâm Êng–á m̄ bat-jī, Chú-im kap Ba̍k-lī in nn̄g lâng tō lûn-liû lâi kà i tha̍k-chheh, thâu-khí-seng kà Iâ-so͘ Êng–á siá hàn-jī, i o̍h bô. Chú-im kā Ba̍k-lī kóng: “Chiàu chit khoán chìn-tō͘ kà kah Êng–á bat-jī, siōng bô tio̍h kúi nā tang, kàu-sî tō 30 gōa hòe, koh-khah o͘h chhōa ū bó͘.” Ba̍k-lī mn̄g Êng–á: “Kám ū nāi-sim o̍h hiah kú?” Chit ê láu ha̍k-seng kóng: “Ū lâng beh kà–góa, ná ōe kóng bô nāi-sim o̍h ! cheng-chha, cheng-chha……”

“Ū ōe tō kóng, bián tiû-tû.” Ba̍k-lī án-ni kā i kó͘-lē.

“Góa o̍h–ê kap Sèng-keng kán-ná bô kāng-khoán?”

“Sèng-keng hit khoán kiò-chò ‘Pe̍h-ōe-jī’, lí kám beh o̍h hit khoán?”

“Góa o̍h jī sī beh tha̍k Sèng-keng; sī kóng hit khoán jī kám ē koh khah oh o̍h?”

Chú-im kā Ba̍k-lī kóng liáu, in 2 ê soah khí ài chhiò, m̄ sī chhiò Êng–á, sī chhiò in ka-kī hô͘-tô͘, kán-tan koh ū lō-ēng–ê m̄ kà, khì kà he ū–ê bô–ê, bú hiah kú. Nn̄g lâng chiū kà Êng–á o̍h Pe̍h-ōe-jī, bô kúi-kang, Êng–á tō ē hiáu. M̄-kú mā chhōe bô lâng beh kè hō͘ i, kàu-chia-lâi chí hó ka-kī kè, Ba̍k-lī in lāu-pē A-ji̍t tiúⁿ-ló soah khí hoân-ló, khì chhōe bo̍k-su lí-lūn. Bo̍k-sū ê châ-bó͘ kiáⁿ Chú-im kóng: “Nā sī Ba̍k-lī bô hoat-tō͘ kè, bô ōaⁿ góa kè Êng–á.” Chit siaⁿ ōaⁿ bo̍k-su khí phùi-bīn, mā Chú-im put-siū-kà, kóng: “Góa sī choa̍t-tùi bē kā lín chèng-hun lah!” Bô-lūn tiúⁿ-ló á-sī bo̍k-su, in siūⁿ ê lóng sī: “Lí kám chai i ka-sè án-chóaⁿ?” In m̄ sī teh koan-sim sìn-gióng ê mn̄g tê.

Êng–á kā Chú-im kap Ba̍k-lī kóng: “Lín nn̄g ê lóng sī góa ê sian-seⁿ, góa chin chun-kèng–lín. Góa sī chi̍t ê m̄ bat tāi-chì ê chng-kha-lâng, hó ūn bat Siōng-tè, chai-iáⁿ Chú ê tō-lí, hun-in sī jîn-seng ê tōa tāi-chì, ài ū sek-tòng, ū sù-phòe ê lâng chiah thang chiâⁿ chò ong-bó͘. Tī che hù-kīn, lâng kiò góa Ia-so͘ Êng–á, ì-sù sī leh phìⁿ-siùⁿ, m̄ sī hó ōe, m̄-koh góa lia̍h chò êng-kng. Góa chò Ki-tok-tô͘, ti̍oh siú Ki-tok tô͘ ê hun-chhùn. Ba̍k-lī sió-chiá sī ná sian-lú ê hó cha-bó͘ gín-á, góa sī chia̍h-tô͘ ê hoân-jîn, chit khoán hun-in bô hó.”

Sī lah, hun-in sui-bóng m̄ sī kan-taⁿ sìn-gióng ê būn-tê, chóng–sī, kâng sìn-gióng tek-khak ē hō͘ hun-in kap ka-têng khah bí-boán.

♥ ♥ ♥ ♥ ♥

Tân Bêng-jîn sī Ki-tok-tô͘, i tōa táⁿ siá chit phiⁿ sió-soat lâi phoe-phêng ka-kī só͘ sìn ê Ki-tok-kàu, thang-kóng sī chin thiàⁿ-thàng kàu-hōe. Chhan-chhiūⁿ 15 sè-kí ê Má-teng Lō͘-tek chi̍t-iūⁿ, khóaⁿ tio̍h tong-sî ê Thian-chú-kàu ê hiú-nōa, thê chhut kái-kek, chiah ū kin-á-ji̍t Kái-kek-chong ê Ki-tok-kàu. Ū phoe-phêng chiah ū chìn-pō͘, pit-kèng, Tiúⁿ-ló Kàu-hōe kàu bo̍k-chiân ûi-chí, tùi chîⁿ-hāng ê koán-lí iáu-sī chiâⁿ chê-choân, ū chè-tō͘. Bô thiaⁿ-kìⁿ chò bo̍k-su ē chò kah thàn tōa-chîⁿ, bé thó͘-tē hoat tōa châi ê sū.

Iâ-so͘ kóng: “Góa si̍t-chāi kā lín kóng, Lín nā bô oa̍t-tńg lâi chiâⁿ-chòe chhin-chhiūⁿ sòe-hàn gín-ná ê, koat-toàn bōe ji̍p thian-kok.”(Má-thài 18:3) Chú-im kap Ba̍k-lī nn̄g-lâng chin tan-sûn, lán nā éng-oán pó-chhî chit-khoán sûn-kiat ê sim, chiū sī ū hok-khì–ê.

Tiong-kok Kok-bîn-tóng chèng-hú lâi Tâi-oân, tham-u hú-pāi ê pháiⁿ si̍p-koàn ù-jiám choân Tâi-oân, kàu-hōe mā lio̍h-á cháu-cheng–khì. Sìn-gióng ê cheng-sîn sī beh tùi-khòng put-gī, kàu-hōe nā oai-chhoa̍h, lán koh ū siáⁿ thang ǹg-bāng leh? Sui-jiân, piáu-bīn siōng lán í-keng bîn-chú-hòa, tān-sī lán ê bûn-hòa lóng iáu teh hông si̍t-bîn, lán ê su-sióng hō͘ lâng sé-náu sé kah chiok thiat-té.

Tân bêng-jîn sian-seⁿ thê-chhiòng hoe-ho̍k kàu-hōe Pe̍h-ōe-jī. Chá-chêng Pe̍h-ōe-jī hông kìm-chí sú-ēng, chit-má lán kám bē-tàng chò ka-kī ê chú-lâng, kóng ka-kī ê bú-gí, siá ka-kī ê bûn-jī leh?

註:〈耶穌榮–á ê婚姻〉選自《陳明仁台語文學選》,陳明仁著。

我有話要說