Chhiáⁿ an-chong NunitoPOJ jī-hêng, phòe-ha̍p Firefox Browser lâi tha̍k.
請安裝NunitoPOJ字型，配合Firefox瀏覽器來讀
Bûn◎Tēⁿ Liông-kng
Tô͘◎John Eng(er) Cheng
Birthright chit pak tô͘, sī chi̍t ê Bí-kok chhut-sì ê Tâi-bí Ki-tok-tô͘ chheng-liân John Enger Cheng ōe–ê. I ōe 2 ê siang-seⁿ-á phâng âng-tāu-thng, hō͘ lâng liân-sióng-tio̍h Chhòng-sè-kì 25 chiuⁿ Ngá-kok kap Í-sò ê kò͘-sū.
Tô͘–ni̍h tò-pêng hit ê chheng-liân phâng chi̍t tè Hawaii te̍k-iú ê chhâ óaⁿ, chhēng m̄ chai tó chi̍t kok ê kó͘-chá saⁿ, keng-kah-thâu koh chhēng khoe-kah, bīn-iông tài m̄ kam-goān ê piáu-chêng. Khòaⁿ–khí-lâi eng-kai sī Ngá-kok. Chiàⁿ-pêng hit ê chhiú mā phâng chi̍t tè chhâ óaⁿ, saⁿ ū lo̍k-tô mn̂g, phāiⁿ chhèng-chí tē-á, eng-kai sī Í-sò. Chit pak hō-chò Birthright ê tô͘ sī beh kóng Ngá-kok ê kò͘-sū? Á-sī beh ùi i ê sin-sè lâi thàm-thó Tâi-bí-lâng ê sin-hūn jīn-tông? He̍k-sī ū koh khah koân ê chhòng-chok lêng-kám, beh iau-chhiáⁿ Tâi-oân lâng iōng Ngá-kok ê kò͘-sū lâi su-khó Tâi-oân cho̍k-kûn ê miā-ūn kap chhut-lō͘ ?
Ngá-kok kap Í-sò
Chhòng-sè-kì lāi-bīn kì-chài: Ngá-kok kan-na bān hiaⁿ-ko Í-sò kúi hun-cheng chhut-sì niâ. Chiàu Iû-thài lâng hit tong-sî ê bûn-hòa, Í-sò sī ka-cho̍k sin-hūn tē-ūi kap ka-sán ê kè-sêng-jîn, ū tiōng-iàu ê te̍k-koân kap chek-jīm. Ngá-kok khòaⁿ-tio̍h in hiaⁿ-ko kan-nā beh hióng-siū te̍k-koân, bô beh hū chek-jīm, chin m̄ kam-goān. Chiū siat-kè iōng chi̍t óaⁿ âng-tāu-thng ùi Í-sò ōaⁿ-tio̍h “tōa kiáⁿ” ê sin-hūn.
Āu–lâi Ngá-kok koh lī-iōng in lāu-bú Lī-pek-ka ùi in lāu-pē Í-sat khi-phiàn-tio̍h chó͘-sian ê chiok-hok. Chit khoán chiok-hok chiàu tong-sî ê hong-sio̍k sī sio̍k in tōa kiáⁿ–ê. Í-sò m̄ kam-goān hō͘ Ngá-kok phiàn–khì, pàng-tiau beh thâi Ngá-kok. Ngá-kok chiū cháu-khì in a-kū hia bih. Āu–lâi tī beh tńg-lâi kò͘-hiong kap in hiaⁿ-ko hô-hó ê lō͘–ni̍h, bāng-tio̍h kap Sîn sio-ián, ián iâⁿ, iau-kiû Sîn ài kā i chiok-hok. Sîn chiū kā Ngá-kok chiok-hok, koh kā i ê miâ kái-chò Israel, isra ì-sù sī hùn-tàu, el ê ì-sù sī sîn. Só͘-í, kî-si̍t Ngá-kok sī chi̍t ê kap Sîn hùn-tàu, koh tit-tio̍h Sîn chiok-hok ê lâng. Chū án-ne Ngá-kok chiâⁿ chò Í-sek-lia̍t bîn-cho̍k ê khai-ki-chó͘. Án-ne Birthright chit pak tô͘ tùi Tâi-oân bîn-cho̍k, á-sī kap Tâi-bí cho̍k-kûn, ū siáⁿ kó͘-lē-sèng ê lūn-su̍t?
Tâi-bí-lâng ê sin-hūn
Ùi tô͘ ê miâ lâi lūn, Birthright ū sin-sè ê ì-sù. Lán chhut-sì chò Tâi-oân lâng, lán chó͘-sian keng-le̍k–tio̍h ê miā-ūn, lán bô hoat-tō͘ kái-piàn. Ông Bûn-tek sian-siⁿ chit siú “Bó-chhin ê Miâ Kiò Tâi-oân” piáu-ta̍t Tâi-oân bîn-cho̍k tùi ka-kī sin-sè ê pi-chêng kap goān-bōng:
“Bó-chhin sī soaⁿ, bó-chhin sī hái, bó-chhin sī hô, bó-chhin ê miâ kiò Tâi-oân; Bó-chhin sī liông-ti, bó-chhin sī chèng-gī, bó-chhin sī lí lán ê chhun-thiⁿ; Nn̄g-chheng-bān lia̍p ê han-chî kiáⁿ, m̄ káⁿ kiò-chhut bó-chhin ê miâ; Tâi-oân kám sī hiah pháiⁿ thiaⁿ? Siūⁿ–tio̍h sim hân khí uì-khôaⁿ……Chhin-chhiūⁿ é-káu–ê teh-sí kiáⁿ, hō͘ lâng sim gêng tûi sim-koaⁿ; Nn̄g-chheng-bān lia̍p ê han-chî kiáⁿ, m̄ thang tiām-tiām m̄ chhut-siaⁿ; Ióng-kám kiò-chhut bó-chhin ê miâ; Tâi-oân ah! Tâi-oân ah! Lí sī bó-chhin ê miâ.”
Tâi-bí-lâng tû-liáu Tâi-oân ê sin-sè, koh ū Bí-kok bûn-hòa tùi in ê chhiong-kek. Siau Thài-jiân chit siú “Chhut-gōa-lâng” put-chí-á ē-tàng piáu-ta̍t Tâi-bí-lâng ê sin-sè:
“Lán lóng sī chhut-gōa-lâng, tùi hn̄g-hn̄g ê Tâi-oân lâi; Sui-jiân góa ē kóng Bí-kok ōe, giân-gú ē thong, sim bē thong; Lán lóng sī chhut-gōa-lâng, tī hn̄g-hn̄g ê Tâi-oân hia ū lán ê pêng-iú kap chhin-lâng, put-sî hō͘-siong teh siàu-liām. Lâng-lâng teh kóng Bí-kok sī thian-tông, hō͘ lâng chin him-siān; Nā sī mn̄g lí kóng sī chóaⁿ-iūⁿ? Thian-tông m̄ sī tī chia.”
Tâi-bí-lâng tòa tī Bí-kok sui-jiân Eng-gú ē thong, m̄-koh tī bûn-hòa kin ê chân-chhù, iáu sī ū keh-mo͘h.
“Giân-gí ē thong sim bē thong” chin iù-lō͘ biô-siá īⁿ-hiong-jîn hit khoán “otherness” ê kám-kak. In bān-bān tī Bí-kok hêng-sêng chi̍t ê te̍k-sû ê bûn-hòa cho̍k-kûn, ū in te̍k-sû kiōng-tông ê kì-tî kap sin-sè, tńg-khì Tâi-oân mā chiâⁿ-chò īⁿ-hiong-jîn.
Birthrightin hō͘ lán sin ê khé-sī
Birthright mā ū sin-hūn ê ì-sù. Lán bē-tàng kái-piàn lán ê sin-sè, m̄-koh thong-kòe phah-piàⁿ, lán ē-tàng kái-piàn lán ê sin-hūn. Bīn-tùi “pī si̍t-bîn” ê le̍k-sú, han-chî-á sī pháiⁿ-miā kiáⁿ ê sin-sè, ū lâng tîm-lûn tī chū-ai chū-thàn bô hoat-tō͘ thoat-lī Ú-iā-hoe ê miā-ūn. Ū lâng chhin-chhiūⁿ Ngá-kok, soán-te̍k hùn-tàu, thiau-chiàn miā-ūn, cheng-chhú kái-piàn sin-hūn ê ki-hōe; in chai-iáⁿ “Siū-khó͘ Ê Lâng Bô Pi-koan Ê Koân-lī”. “Ài Piàⁿ Chiah Ē Iâⁿ” chit tiâu koa tāi-piáu in ê sim-siaⁿ:
“Chi̍t sî sit-chì, m̄-bián oàn-thàn; Chi̍t-sî lo̍k-phek, m̄-bián tám-hân; ná thang sit-khì hi-bāng, múi ji̍t chùi bâng-bâng? bô hûn ū thé, chhin-chhiūⁿ tiū-chháu-lâng. Jîn-seng khó-pí sī hái-siōng ê pho-lōng, ū sî khí, ū sî lo̍h. Hó-ūn, pháiⁿ-ūn, chóng mā ài chiàu khí-kang lâi kiâⁿ. Saⁿ hun thiⁿ chù-tiāⁿ, chhit hun khò phah-piàⁿ. Ài piàⁿ chiah ē iâⁿ.”
Birthrightin koh ū “Thian Hù Jîn-koân” ê ì-sù. Sèng-keng kóng Siōng-tè chiàu I ê hêng-siōng lâi chhòng-chō lâng. Siōng-tè thiàⁿ sè-kan lâng, múi chi̍t ê lâng seⁿ–chhut-lâi, chiū ū Siōng-tè só͘ sù ê thian-seng jîn-koân. Bí-kok ê to̍k-li̍p soan-giân tē 2 tiâu to̍h sī kin-kù chit khoán cheng-sîn siá–ê:
Lóng-chóng ê lâng seⁿ–chhut-lâi to̍h pêng-téng, chō-bu̍t-chú sù in ū “ki-pún” “bē-tàng siū pak-siah” ê thian-seng jîn-koân, pau-hâm “sèⁿ-miā, chū-iû kap tui-kiû hēng-hok” ê koân-lī.
Nā kā chit pak tô͘ khòaⁿ khah siông-sè leh, Ngá-kok ū the̍h chi̍t pún Mô͘-tāu gín-á-kó͘ ê chheh (Jack and the Beanstalk), piáu-sī Ngá-kok mō͘-hiám ê cheng-sîn, tī khùn-kéng ê sî ē hiáu khì chhōe seng-oa̍h tiong kap lêng-sèng tiōng ê oa̍h-lō͘. Í-sò óaⁿ–ni̍h hit ki Tâi-oân thng-sî, kám sī teh àm-sī kóng lán Tâi-oân lâng m̄-thang tham-sim, chia̍h Tiong-kok thóng-chiàn ê âng-tāu-thang, sit-khì Tâi-oân lâng ê sin-hūn?
Tī Ki-tok-kàu ê sìn-gióng lí-lō͘–ni̍h, Siōng-tè chiàu I ê hêng-siōng chhòng-chō A-tong kap Hā-oa, he sī hô-téng chun-kùi ê sin-hūn; khó-sioh lâng hoān-chōe, sit-khì chun-kùi. Chóng–sī Siōng-tè thiàⁿ sè-kan lâng, Iâ-so͘ “Tō chiâⁿ jio̍k-thé” lâi-kàu sè-kan, hō͘ kìⁿ-nā sìn I ê lâng tit-tio̍h sià-bián, khoe-ho̍k kiáⁿ-jî ê sin-hūn. Bián koh chhin-chhiūⁿ Ngá-kok án-ne kap Sîn kè-kàu, khò Siōng-tè ê un-tián khoe-ho̍k chun-kùi ê sin-hūn. Chit khoán “Siōng-tè ê kiáⁿ” ê chun-kùi ê sin-hūn, hō͘ lán khòaⁿ chit sè-kan ê hoân-hôa hù-kùi m̄ chiūⁿ-ba̍k, tùi thiàⁿ chhù-piⁿ chhin-chhiūⁿ ka-kī lâi tit-tio̍h chū-ngó͘ ê sêng-chiū-kám. Án-ne put-koán lán ê chhut-sin, lán ê sin-sè sī siáⁿ khoán, chit khoán sìn-sim sī lán chò lâng siōng chun-kùi ê sin-hūn.
Chù: “Jack and Beanstalk” sī 18 sè-kí ê sî-chūn tō í-keng tī Eng-kok liû-thoân ê bîn-kan kò͘-sū, teh kóng chi̍t ê sàn-chhiah gín-á, Jack, ê kò͘-sū. In lāu-bú kiò i chhōa gû khì ōaⁿ chia̍h-mi̍h, in-ūi chhù-lāi í-keng bô mi̍h-kiāⁿ thang chia̍h. M̄-koh tī lō͘–ni̍h, Jack kan-na ōaⁿ chi̍t lia̍p “mô͘-hoat-tāu”. Mô͘-hoat-tāu keh-tńg kang chiū soan tîn tú thiⁿ. I chiū peh khí-lih hûn téng. Tú-tio̍h khióng-pò͘ ê tōa-hàn lâng. Jack khek-ho̍k khùn-lân kā thiⁿ téng ê châi-pó thau-the̍h–lâi, liáu-āu chiū kā Mô͘-hoat-tāu ê tîn chām tn̄g, thè in chng–ni̍h ê lâng tû-khì tōa-hàn lâng ê ui-hia̍p.
基督教信仰、歷史、科學、學生詩文、散文。文體PE̍H-ŌE-JĪ或漢羅濫寫。
來稿請附真實名姓、身分證字號、通訊地址kap戶口地址（包括區里鄰）、聯絡電話、銀行口座、E-mail。
本報有刪改權，若無接受刪改請註明。本報無退稿，若無beh（欲）採用，袂通知作者。
所刊文章會佇台灣教會公報新聞網「TCNN」選用，無另外付稿費。
投稿：write@pctpress.org
