Chhiáⁿ an-chong NunitoPOJ jī-hêng, phòe-ha̍p Firefox Browser lâi tha̍k.
請安裝NunitoPOJ字型，配合Firefox瀏覽器來讀
Tô͘ kap bûn◎Tè Khái-sū
Ta̍k-nî 10 goe̍h 24 sī Liân-ha̍p-kok Ji̍t, kì-liām 1945 nî Liân-ha̍p-kok Hiàn-chiong seng-hāu; kin-nî tú-hó 80 chiu-nî. Chit-kang Hun-lân kàu-hōe-kài siat-li̍p choh kî-tó ê ji̍t. Kiōng-hô-kok chóng-thóng ta̍k-nî siá chi̍t phiⁿ soan-giân lâi kì-liām. Kin-nî Alexander Stubb chóng-thóng ê soan-giân kóng: “Hô-pêng, jîn-khoân, chèng-gī sī lán tio̍h koan-sim ê ki-pún kè-ta̍t. Lán tī chit-ê siā-hōe ta̍k-lâng lóng ū chun-giâm, sī chiah–ê ki-chhó͘ thiāu-á kā i thìⁿ-tiâu–ê.”
Hit-kang tī Hun-lân hú-siâⁿ Helsinki tōa-kàu-tn̂g ū pān kî-tó hōe, chhiáⁿ sè-kài chhut-miâ ê kok-chè-hoat le̍k-sú choan-ka Martti Koskenniemi kàu-siū ián-káng. Tùi góa ê lí-kái, kàu-siū kóng ê tiōng-tiám sī: Pa̍t-ê Liân-ha̍p-kok ki-koan (chhiūⁿ An-choân Lí-sū-hōe) tiāⁿ-tiāⁿ ūi-tio̍h ta̍k-kok ê lī-ek ū thong-iông thò-hia̍p, siang-têng phiau-chún. M̄-koh Kok-chè Hoat-īⁿ sī bô teh chhìn-chhái hǒng ko͘-chiâⁿ–ê. Kok-chè Hoat-īⁿ teh phòaⁿ-koat sī khîⁿ-tiâu kok-chè kong-hoat ê tō-lí.
Koskenniemi kàu-siū kú nn̄g ê lē, sī chòe-kīn Kok-chè Hoat-īⁿ thê-kiong hō͘ Liân-ha̍p-kok Tāi-hōe ê chu-sûn ì-kiàn (advisory opinions): 186 hō (Í-sek-lia̍t/Pa-le̍k-su-thèng) kap 187 hō (khì-hāu piàn-hòa). Sui-bóng bô só͘-ūi ê “sè-kài kéng-chhat” lâi chip-hêng Kok-chè Hoat-īⁿ ê phòaⁿ-koat, m̄-koh chiah–ê tùi chun-tiōng kok-chè-hoat ê hoat-lu̍t-jîn sī chin-tōa ê kó͘-lē. Án-ne in ūi-tio̍h chū-bîn chū-koat (self-determination) hām khì-hāu chèng-gī (climate justice) teh phah-piàⁿ ê sî, “ū ōe thang kóng”, chai-iáⁿ in ê sò͘-kiû ū chèng-tong-sèng.
Kàu-siū tùi chu-sûn ì-kiàn kéng kúi ūi siōng tiōng-iàu ê tōaⁿ-lo̍h, tī kàu-tn̂g tha̍k chhut-siaⁿ. Chiàu chit-ê cheng-sîn, góa mā kā Hoat-īⁿ kiat-lūn ê pō͘-hūn bóng kéng lâi hoan-e̍k tī ē-kha, pun ta̍k-ke chham-khó.
“Tī hǒng chiàm-niá ê Pa-le̍k-su-thèng léng-thó͘, pau-hâm Tang Iâ-lō͘-sat-léng, Í-sek-lia̍t [Kok] ê chèng-chhek kap chò-hoat só͘ sán-seng ê hoat-lu̍t te̍k hiō-kó (186 hō, 2024 nî) ¶285:
Tùi chiah–ê lí-iû, pún Hoat-īⁿ …
(5) í 14 phiò tùi 1 phiò,
Jīn-ûi Í-sek-lia̍t Kok ū gī-bū sûi thêng-chí só͘-ū sin ê tūn-khún-khu (settlement) oa̍h-tāng, koh ài kā só͘-ū ê tūn-khún-chiá (settlers) tùi hǒng chiàm-niá ê Pa-le̍k-su-thèng léng-thó͘ thiat-lī…
(6) í 14 phiò tùi 1 phiò,
Jīn-ûi Í-sek-lia̍t Kok ū gī-bū pôe-siông tùi hǒng chiàm-niá ê Pa-le̍k-su-thèng léng-thó͘ lāi só͘-ū iú-koan chū-jiân-jîn á-sī hoat-jîn chō-sêng ê sún-hāi…
Koan-hē khì-hāu piàn-hòa ta̍k kok-ka ê gī-bū (187 hō, 2025 nî) ¶457:
Tùi chiah–ê lí-iû, pún Hoat-īⁿ … [i-hā lóng-chóng choân-thé bô īⁿ-gī thong-kòe]
(3) Hôe-èng Tāi-hōe mn̄g ê būn-tê (a):
A./B. … Jīn-ûi khì-hāu piàn-hòa kong-iok ū kóng-bêng hō͘ ta̍k kok ū iok-sok-la̍t te̍k gī-bū / chāi-lâi kok-chè-hoat (customary international law) ū kóng-bêng ta̍k kok-ka ài khak-pó ê gī-bū, lâi pó-hō͘ khì-hāu hē-thóng hām khoân-kéng kî-thaⁿ ê pō͘-hūn bô siū-tio̍h jîn-lūi chō-sêng ê un-sek khì-thé pâi-hòng ê éng-hióng…
E. … Jīn-ûi kin-kù kok-chè jîn-khoân hoat, ta̍k kok ū gī-bū chhái-chhú pit-iàu ê hoat-tō͘ khì pó-hō͘ khì-hāu hē-thóng hām khoân-kéng kî-thaⁿ ê pō͘-hūn, án-ne lâi chun-tiōng koh khak-pó jîn-khoân thang ū-hāu te̍k hǒng hióng-siū…
(4) Hôe-èng Tāi-hōe mn̄g ê būn-tê (b):
Jīn-ûi nā ū kok-ka ûi-hoán jīm-hô tī (a) būn-tê ê hôe-èng lāi-té hǒng jīn–chhut-lâi ê gī-bū, che tō kò͘-sêng kok-chè te̍k chò m̄-tio̍h tāi-chì (internationally wrongful act), hit-ê kok-ka tio̍h tam-tng chek-jīm. Chek-jīm kok-ka tio̍h chhē-siàu bô-soah, ài chīn hiah–ê hǒng ko͘-hū ê gī-bū. …”
