【母語世界】喜宴

Hí-iàn

(相片提供/Freepik)

Chhiáⁿ an-chong NunitoPOJ jī-hêng, phòe-ha̍p Firefox Browser lâi tha̍k.
請安裝NunitoPOJ字型,配合Firefox瀏覽器來讀

口述◎林道生
記錄◎姚志龍

【漢羅】

這是民國四十外年ê代誌。有一工,佇學校,校長來kā我講:「有一个原住民ê喜宴,愛對花蓮光復鄉落車了後開始peh崎上山。聽講這个部落愛行三點外鐘ê跤程,你敢有想欲去?」校長知影我對原住民ê文化、習俗佮音樂,足有興趣–ê,才會招我做伙去。「好!多謝校長,我一定欲去參加。」

透早,阮佇「新社」坐點外鐘ê車,才駛到「光復鄉」ê登山口,開始起行,沿路攏chiūⁿ-kiā,會使講peh kah 怦怦喘。路中拄著一个原住民,伊giâ腳踏車閣行比阮較緊,有人講:綴較近咧!綴較近咧!伊若到山頂落崎ê時,伊就會用騎ê;阮真正佇山nih看著特技表演。這chōa路行到喜事ê主家,拄拄行7點鐘才到舉辦婚宴ê部落(噶瑪蘭族ê婚禮),若較慢咧tō袂赴觀禮。照例著愛包紅包,我用彼當時ê經驗差不多包10箍左右,想講chiah-nih深山應該包5箍tō袂失禮;當欲食桌ê時,主人煞請我去厝內佮頭目、村長、校長做伙坐大桌,我就開喙問校長,請問:佇山頂紅包ê行情是?校長輕輕仔kā我講:一般無深交ê,包兩箍就全家攏𤆬來食喜酒;你包5箍差不多是上大包ê……。

頭一項菜是sa-sí-mih,我毋知這菜是啥?聽仝桌ê貴賓咧講才知影是chheⁿ ê山豬肝,頭一擺拄著這款食法,校長叫我挾一塊仔來試一下,看著實在膽膽,就揣一塊上細塊ê,用喙啖一下閣粉粉,我看別ê來賓攏食甲真歡喜、真自然,我卻吞袂落喉。續落是出主菜,我嘛看無這菜是啥料理?偷偷仔問校長,校長講:這是生腸嘛是sa-sí-mih。哇!這我哪敢食?校長知影我ê情形,佇貴賓ê面前kā我解圍,講:林老師,你趕緊出去看族人唱歌佮跳舞,大家ê禮服、舞步佮歌聲攏真精彩,你無趕緊出去看,連鞭就閣無仝款。

外面規百人,手牽手圍圓一个大大大ê圓箍仔,照音樂ê節拍,真自然咧跳舞,圓箍仔ê外面,幾个人就閣圍一个細ê圓箍仔,塗跤排菇婆芋ê仔葉,佇葉仔頂囥喜宴ê腥臊,這款場面嘛是我頭一擺看著。雖然行路行遮遠,禮金是包上大包ê,毋過欲看著正港噶瑪蘭族ê喜宴,真正是機會、機會,參加這場宴會感覺足有意思ê!

【Pe̍h-ōe-jī】

Che sī Bîn-kok sì-cha̍p gōa nî ê tāi-chì. Ū chi̍t-kang, tī ha̍k-hāu, hāu-tiúⁿ lâi kā góa kóng: “Ū chi̍t-ê goân-chū-bîn ê hí-iàn, ài tùi Hoa-liân Kong-ho̍k-hiong lo̍h chhia liáu-āu khai-sí peh kiā chiūⁿ soaⁿ. Thiaⁿ kóng chit-ê pō͘-lo̍k ài kiâⁿ saⁿ-tiám-gōa-cheng ê kha-thêng, lí kám-ū siūⁿ beh khì?” Hāu-tiúⁿ chai-iáⁿ góa tùi goân-chū-bîn ê bûn-hòa, si̍p-sio̍k kap im-ga̍k, chiok ū hèng-chhù–ê, chiah ē chio góa chò-hóe khì. “Hó! To-siā hāu-tiúⁿ, góa it-tēng beh khì chham-ka.”

Thàu-chá, goán tī “Sin-siā” chē tiám-gōa-cheng ê chhia, chiah sái kàu “Kong-ho̍k-hiong” ê teng-san kháu, khai-sí khí kiâⁿ, iân-lō͘ lóng chiūⁿ-kiā, ē-sái kóng peh kah phēⁿ-phēⁿ-chhoán. Lō͘-tiong tú tio̍h chi̍t ê goân-chū-bîn, i giâ kha-ta̍h-chhia koh kiâⁿ pí goán khah kín, ū lâng kóng: Tòe khah kīn–leh! Tòe khah kīn–leh! I nā kàu soaⁿ-téng lo̍h-kiā ê sî, i chiū ē iōng khiâ–ê; goán chin-chiàⁿ tī soaⁿ–nih khòaⁿ tio̍h te̍k-ki piáu-ián. Chit-chōa-lō͘ kiâⁿ kàu hí-sū ê chú-ka, tú-tú kiâⁿ chhit-tiám gōa cheng chiah kàu kí-pān hun-iàn ê pō͘-lo̍k (Kat-má-lán cho̍k ê hun-lé), nā khah bān–leh tō bē-hù koan-lé. Chiàu-lē tio̍h ài pau âng-pau, góa ēng hit tong-sî ê keng-giām chha-put-to pau cha̍p-kho͘ chó-iū, siūⁿ kóng chiah-nih chhim-soaⁿ pau gō͘-kho͘ eng-kai tō bē sit-lé; tng beh chia̍h-toh ê sî, chú-lâng soah chhiáⁿ góa khì chhù lāi kap thâu-ba̍k, chhun-tiúⁿ, hāu-tiúⁿ chò-hóe chē tōa-toh, góa chiū khui chhùi mn̄g hāu-tiúⁿ, chhiáⁿ mn̄g: tī soaⁿ-téng âng-pau ê hang-chêng sī? Hāu-tiúⁿ khin-khin-á kā góa kóng: it-poaⁿ bô chhim-kau..ê, pau nn̄g-kho͘ tō choân-ke lóng chhōa lâi chia̍h hí-chiú; lí pau gō͘-kho͘ chha-put-to sī siāng tōa-pau..ê…

Thâu chi̍t hāng chhài sī sa-sí-mih, góa m̄ chai che chhài sī siáⁿ? Thiaⁿ kāng-toh ê kùi-pin leh kóng chiah chai-iáⁿ sī chheⁿ ê soaⁿ-ti-koaⁿ, thâu chi̍t-pái tú tio̍h chit-khoán chia̍h hoat, hāu-tiúⁿ kiò góa ngeh chi̍t-tè-á lâi chhì–chi̍t-ē, khòaⁿ tio̍h si̍t-chāi tám-tám, tō chhōe chi̍t-tè siāng sè-tè–ê, ēng chhùi tam–chi̍t-ē koh hún-hún, góa khòaⁿ pa̍t ê lâi-pin lóng chia̍h kah chin hoaⁿ-hí, chin chū-jiân, góa khiok thun bē lo̍h âu. Sòa lo̍h sī chhut chú-chhài, góa mā khòaⁿ bô chit-tō chhài sī siáⁿ liāu-lí? Thau-thau-á mn̄g hāu-tiúⁿ, hāu-tiúⁿ kóng: Che sī seⁿ-tn̂g mā-sī sa-sí-mih. Oa̍h! Che góa ná káⁿ chia̍h. Hāu-tiúⁿ chai-iáⁿ góa ê chêng-hêng, tī kùi-pin ê bīn-chêng kā góa kái-ûi khah bē tī hiān-tiûⁿ sit-lé, kóng: Lîm lāu-su, lí kóaⁿ-kín chhut-khì khòaⁿ cho̍k-jîn chhiùⁿ-koa kap thiàu-bú, ta̍k-ke ê lé-ho̍k, bú-pō͘ kap koa-siaⁿ lóng chin cheng-chhái, lí bô kóaⁿ-kín chhut-khì khòaⁿ, liâm-piⁿ tō koh bô kāng-khoán.

Gōa-bīn kui pah lâng, chhiú-khan-chhiú ûi chi̍t ê tōa-tōa-tōa ê îⁿ-kho͘-á, chiàu im-ga̍k ê chiat-phah, chin chū-jiân leh thiàu-bú, îⁿ-kho͘-á ê gōa-bīn, kúi ê lâng tō ûi chi̍t ê sè-ê îⁿ-kho͘-á, thô͘-kha pâi ko͘-pô-ō͘ ê hio̍h-á, tī hio̍h-á téng khǹg hí-iàn ê chheⁿ-chhau, chit-khoán tiûⁿ-bīn mā-sī góa thâu-chi̍t-pái khòaⁿ–tio̍h. Sui-jiân kiâⁿ-lō͘ kiâⁿ chiah hn̄g, lé-kim sī pau siāng tōa pau–ê, m̄-koh beh khòaⁿ-tio̍h chiàⁿ-káng Ka-má-lán cho̍k ê hí-iàn, chin-chiàⁿ sī ki-hōe, ki-hōe, chham-ka chit-tiûⁿ iàn-hōe kám-kak chiok ū ì-sù–ê!

廣告/典藏筆記奉獻專案

 

我有話要說