Chhiáⁿ an-chong NunitoPOJ jī-hêng, phòe-ha̍p Firefox Browser lâi tha̍k.
請安裝NunitoPOJ字型，配合Firefox瀏覽器來讀
◎姚志龍
【漢羅】
1960年代ê生活環境和這馬差有夠濟，無沖水ê便所，屎礐仔大部分攏起佇厝ê外口，無膨床通睏，阮兜是用幾塊長長ê枋仔釘做一塊大眠床、一領大蠓罩，kheh四个姊妹仔。大姊ê年紀大阮一齒年、二姊ê年歲kap我差不多、細漢ê小妹，阮攏捌抱過。逐日我kap二姊攏會為著晾蠓罩、提尿斗仔來囥佇眠床邊咧窮分，想著早前ê代誌，感覺彼陣阮哪會按呢？
彼當時無插電ê蠓仔燈通用，欲趕蠓仔上加是點家己用柚仔皮、柑仔皮曝ê「蠓仔薰」佇蠓罩外，薰蠓仔予走；總是，點柚仔皮kap柑仔皮有較危險，上路尾來睏ê一定愛共柚仔皮揤予hoa，較袂發生火燒。彼ê年代蠓仔thó-sí厚ê，阮軁入蠓罩ê跤手袂使傷慢，毋通睏倚蠓罩邊，小可仔無注意，保證明仔早起，倚佇蠓罩邊ê跤手，攏是一點一點紅紅ê「紅豆仔冰」；注意看蠓罩內ê蠓仔，逐隻攏食甲肥朒朒，飛袂振動。
這是阮阿爸想ê好辦法，揣一个用過ê有耳仔通捾，一加侖空ê油漆桶仔，囥佇眠床邊作簡單ê尿斗仔。你是咧講啥貨？用過ê油漆桶仔來做尿斗仔？去油漆店共人討tō有，毋免開錢去買。因為便所佇厝ê外口，暗時仔咧睏ê時，予緊尿逼起來放，行遐遠閣會哪行哪拄龜，加減有危險性。共尿斗仔囥佇眠床邊實在真方便，卻是早起時仔，上慢睏醒ê慢起床ê，著愛捾尿斗仔去摒閣愛洗予清氣。
我kap二姊珠仔，兩个人為著這幾項小代誌攏用心計較，逐日早、暗，目睭金金相，當等有人共蠓罩晾好勢，我就趕緊軁入去蠓罩內倒予好，若占著意愛ê所在tō歡喜規暝。早起時仔，若貧惰起床想欲加倒一下，閣驚傷慢起來，著愛捾尿斗仔去摒閣愛收蠓罩。有時姊妹仔仝時欲傱出蠓罩，捌趕緊甲頭殼相硞，阮母á看著這款情行，哪笑哪幌頭：「這陣查某囡仔細漢tō遐𠢕計較，大來看欲按怎才好！」
卻是，細漢ê時姊妹仔雖然真親蜜閣會相爭、相挨推、窮分，逐家用盡心機咧計較，無愛晾蠓罩、無愛摒尿斗仔ê代誌，煞成做阮姊妹仔結婚後，閣見面ê時，四常提出來餾、互相落氣、講笑ê題材。彼段做伙大漢，趣味ê童年，是阮囥佇心內永遠袂退色ê記持。
【Pe̍h-ōe-jī】
1960 nî-tāi ê seng-oa̍h khoân-kéng hām chit-má chha ū-kàu chē, bô chhiâng-chúi ê piān-só͘, sái-ha̍k-á tāi-pō͘-hūn lóng khí tī chhù ê gōa-kháu, bô phòng-chhn̂g thang khùn, goán tau sī ēng kúi-tè tn̂g-tn̂g ê pang-á tèng-chò chi̍t-tè tōa bîn-chhn̂g, chi̍t-niá tōa báng-tà, kheh sì ê chí-mōe-á. Tōa-ché ê nî-kí tōa goán chi̍t-khí-nî, jī-ché ê nî-hòe kap góa chha-put-to, sè-hàn ê sió-mōe, goán lóng bat phō–kòe. Ta̍k-ji̍t góa kap jī-ché lóng-ē ūi-tio̍h ne báng-tà, the̍h jiō-táu-á lâi khǹg tī bîn-chhn̂g piⁿ leh khêng-hun, siūⁿ-tio̍h chá-chêng ê tāi-chì, kám-kak hit-chūn goán ná-ē án-ne?
Hit-tong-sî bô chhah-tiān ê báng-á-teng thang ēng, beh kóaⁿ báng-á siāng-ke sī tiám ka-kī ēng iū-á-phôe, kam-á-phôe pha̍k–ê “báng-á-hun” tī báng-tà gōa hun báng-á hō͘ cháu; Chóng-sī, tiám iū-á-phôe kap kam-á-phôe ū khah gûi-hiám, siāng lō͘-bóe lâi khùn–ê it-tēng ài kā iū-á-phôe chhi̍h hō͘ hoa, khah bē hoat-seng hóe-sio. Hit ê nî-tāi báng-á thó-sí kāu–ê, goán nǹg ji̍p báng-tà ê kha-chhiú bē-sái siuⁿ bān, m̄-thang khùn tī báng-tà piⁿ, sió-khóa-á bô chù-ì, pó-chèng bîn-á-chá-khí, óa tī báng-tà piⁿ ê kha-chhiú, lóng sī chi̍t-tiám chi̍t-tiám âng-âng ê “âng-tāu-á peng”; Chù-ì khòaⁿ báng-tà lāi ê báng-á, ta̍k-chiah lóng chia̍h kah pûi-chut-chut, poe bē tín-tāng.
Che sī goán a-pa siūⁿ ê hó pān-hoat, chhōe chi̍t ê ēng–kòe-ê ū hīⁿ-á thang kōaⁿ, chi̍t-ka-lûn khang ê iû-chhat tháng-á, khǹg tī bîn-chhn̂g piⁿ chò kán-tan ê jiō-táu-á. Lí sī leh kóng siáⁿ-hòe? Ēng-kòe–ê iû-chhat-tháng-á lâi chò jiō-táu-á? Khì iû-chhat-tiàm kā lâng thó tō ū, m̄-bián khai chîⁿ khì bé. In-ūi piān-só͘ tī chhù ê gōa-kháu, àm-sî-á leh khùn ê sî, hō͘ kín jiō pek-khí-lâi pàng, kiâⁿ hiah hn̄g koh ē ná kiâⁿ ná tuh-ku, ke-kiám ū gûi-hiám-sèng. Kā jiō-táu-á khǹg tī bîn-chhn̂g piⁿ si̍t-chāi chin hong-piān, khiok-sī chá-khí-sî-á, siāng bān khùn-chhéⁿ–ê, bān khí-chhn̂g–ê, tio̍h ài kōaⁿ jiō-táu-á khì piàⁿ koh ài sé hō͘ chheng-khì.
Góa kap jī-ché Chu–á, nn̄g-ê lâng ūi-tio̍h chit kúi hāng sió tāi-chì lóng iōng-sim kè-kàu, ta̍k-ji̍t chá, àm, ba̍k-chiu kim-kim-siòng, tng-tán ū lâng kā báng-tà ne hó-sè, góa tō kóaⁿ-kín nǹg-ji̍p-khì báng-tà lāi tó hō͘ hó, nā chiàm-tio̍h ì-ài ê só͘-chāi tō hoaⁿ-hí kui mê. Chá-khí-sî-á, nā pîn-tōaⁿ khí-chhn̂g siūⁿ beh ke tó–chi̍t-ē, koh kiaⁿ siuⁿ bān khí–lâi, tio̍h ài kōaⁿ jiō-táu-á khì piàⁿ koh ài siu báng-tà. Ū sî chí-mōe-á kāng-sî beh chông-chhut báng-tà, bat kóaⁿ-kín kah thâu-khak sio-kho̍k, goán bú–á khòaⁿ tio̍h chit-khoán chêng-hêng, ná chhiò ná hàiⁿ-thâu:“ Chit-tīn cha-bó͘-gín-á sè-hàn tō hiah gâu kè-kàu, tōa–lâi khòaⁿ beh án-chóaⁿ chiah hó!”
Khiok-sī, sè-hàn ê sî chí-mōe-á sui-jiân chin chhin-bi̍t koh ē sio-cheⁿ, sio e-the, khêng-hun, ta̍k-ke iōng-chīn sim-ki leh kè-kàu, bô ài ne báng-tà, bô ài piàⁿ jiō-táu-á ê tāi-chì, soah chiâⁿ-chò goán chí-mōe-á kiat-hun āu, koh kìⁿ bīn ê sî, sù-siông the̍h chhut-lâi liū, hō͘-siōng làu-khùi, kóng-chhiò ê tê-châi. Hit-tōaⁿ chò-hóe tōa-hàn, chhù-bī ê tông-liân, sī goán khǹg tī sim-lāi éng-oán bē thè-sek ê kì-tî.
